مهاجرت: درد فقدان درهمتنیده با نوید شدن
مهاجرت فقط جابهجایی فیزیکی نیست؛ فرایندی روانیـاجتماعی است که اثرهایی ماندگار بر هویت دارد. ترک کشور خود با فقدانهایی ژرف همراه است. غذای آشنا، موسیقی بومی، آدابی که هرگز زیر سؤال نمیرفتند و حتی زبان خود ممکن است ناچار کنار گذاشته شوند.
در مقابل، کشور تازه در هر گام غرابت پیش رو میگذارد: غذاهایی با طعمهای ناآشنا، ترانههایی که هنوز در دل طنینی ندارند، دغدغههای سیاسیای که دور به نظر میرسند، جشنهایی بیعمق عاطفی، قهرمانانی که هیچ معنای روانیای ندارند و چشماندازهایی بیتاریخ. حتی حافظهٔ مشترک یک ملت ــ «تاریخِ زیسته» ــ غایب است.

با این حال، در کنار این فقدانها، مهاجرت امکان رشد روانی را نیز میگشاید. مجراهای تازهای برای بیان خود پدیدار میشوند. الگوهای همانندسازیِ متفاوتی ظاهر میشوند. فرمانهای فراخود جابهجا میشوند و آرمانها تحول مییابند. به این معنا، مهاجرت روان را به دگرگونی وامیدارد و فرصتهایی برای بازسازی هویت به شیوههایی فراهم میکند که در غیر این صورت ممکن نبود.
همانطور که هارتمن (۱۹۵۰) اشاره کرده، همهٔ ما در «محیطی متوسط و قابلانتظار» رشد میکنیم.
مهاجرت این را برهم میزند و ناآشنا را جایگزین پیشبینیپذیر میکند. آنچه در پی میآید هم چالش است و هم امکان؛ مهاجرت: درد فقدان درهمتنیده با نوید شدن.


